ترمووود چیست؟ راهنمای کامل چوب ترمو، مزایا، کاربردها و هرآنچه باید بدانید
در سالهای اخیر استفاده از متریالهای طبیعی در معماری مدرن رشد چشمگیری داشته است. یکی از محبوبترین این متریالها ترمووود (Thermowood) یا چوب ترمو شده است. این نوع چوب با استفاده از فرآیند حرارتی خاصی تولید میشود که باعث افزایش دوام، پایداری و مقاومت آن در برابر شرایط محیطی مختلف میشود. به همین دلیل ترمووود امروزه در پروژههای ساختمانی، طراحی داخلی و فضای باز به طور گسترده مورد استفاده قرار میگیرد.
در این مقاله به صورت کامل و تخصصی به بررسی ترمووود، روش تولید، مزایا، معایب، کاربردها، انواع، قیمت و نحوه نگهداری آن میپردازیم تا بتوانید بهترین تصمیم را برای استفاده از این متریال زیبا و کاربردی بگیرید.
ترمووود چیست؟
ترمووود نوعی چوب طبیعی است که طی یک فرآیند حرارتی کنترل شده، خواص فیزیکی و شیمیایی آن بهبود پیدا میکند. در این فرآیند، چوب در دمای بالا (معمولاً بین ۱۶۰ تا ۲۲۰ درجه سانتیگراد) و در حضور بخار آب قرار میگیرد. این عملیات باعث تغییر در ساختار سلولی چوب شده و ویژگیهایی مانند مقاومت در برابر رطوبت، پایداری ابعادی و دوام در برابر پوسیدگی را افزایش میدهد.
یکی از ویژگیهای مهم ترمووود این است که در تولید آن هیچ ماده شیمیایی استفاده نمیشود. به همین دلیل این متریال کاملاً طبیعی، سازگار با محیط زیست و قابل بازیافت است.
فرآیند ترمو کردن چوب
ابتدا در کشورهای شمال اروپا بهویژه فنلاند توسعه یافت و امروزه استاندارد جهانی Thermowood توسط انجمن بینالمللی ترمووود تدوین شده است.
تاریخچه تولید ترمووود
ایده استفاده از حرارت برای افزایش دوام چوب قدمتی چند صد ساله دارد. در گذشته برخی از نجاران و سازندگان کشتی، چوب را با حرارت خشک میکردند تا مقاومت آن بیشتر شود. اما فرآیند صنعتی و کنترل شده ترمووود در دهه ۱۹۹۰ در فنلاند توسعه یافت.
دانشمندان فنلاندی با مطالعه روی ساختار سلولی چوب دریافتند که اگر چوب در دمای بالا و در شرایط کنترل شده حرارت داده شود، میتوان بسیاری از مشکلات طبیعی آن مانند جذب رطوبت، تغییر ابعاد و پوسیدگی را کاهش داد.
پس از آن فناوری ترمووود به سرعت در کشورهای مختلف گسترش یافت و امروزه یکی از پرکاربردترین متریالها در صنعت ساختمان محسوب میشود.
فرآیند تولید ترمووود چگونه است؟
فرآیند تولید ترمووود شامل سه مرحله اصلی است که هر کدام نقش مهمی در بهبود ویژگیهای چوب دارند.
مرحله اول: خشکسازی اولیه
در ابتدا چوب در داخل کورههای مخصوص قرار میگیرد و دمای آن به تدریج افزایش مییابد. در این مرحله دما به حدود ۱۰۰ تا ۱۳۰ درجه سانتیگراد میرسد.
هدف از این مرحله:
کاهش رطوبت چوب آمادهسازی ساختار چوب برای حرارتدهی اصلی جلوگیری از ترک خوردن چوب و در پایان این مرحله تقریباً تمام رطوبت موجود در چوب خارج میشود.
مرحله دوم: عملیات حرارتی
در این مرحله دمای کوره به حدود ۱۶۰ تا ۲۲۰ درجه سانتیگراد افزایش مییابد. این مهمترین بخش فرآیند تولید ترمووود است.
در اثر حرارت بالا تغییرات زیر در چوب ایجاد میشود:
- تجزیه بخشی از قندهای موجود در چوب
- کاهش قابلیت جذب رطوبت
- افزایش مقاومت در برابر قارچ و حشرات
- تغییر رنگ چوب به طیف قهوهای زیبا
- افزایش پایداری ابعادی
بخار آب در این مرحله نقش مهمی در جلوگیری از سوختن چوب دارد.
مرحله سوم: خنکسازی و تنظیم رطوبت
در پایان فرآیند، دمای چوب به آرامی کاهش داده میشود. سپس مقدار کمی رطوبت به آن اضافه میشود تا تعادل رطوبتی برقرار شود و چوب برای استفاده آماده گردد.
مزایای ترمووود
ترمووود نسبت به چوب معمولی مزایای بسیار زیادی دارد که باعث شده در پروژههای معماری مدرن بسیار محبوب شود.
۱. مقاومت بالا در برابر رطوبت
یکی از بزرگترین مشکلات چوب طبیعی جذب آب است. ترمووود به دلیل تغییر در ساختار سلولی، میزان جذب آب بسیار کمتری دارد. همین ویژگی باعث میشود در محیطهای مرطوب عملکرد بسیار خوبی داشته باشد.
۲. مقاومت در برابر پوسیدگی
در فرآیند حرارتی، مواد غذایی مورد نیاز قارچها از بین میرود. بنابراین ترمووود مقاومت بسیار خوبی در برابر قارچ، کپک و پوسیدگی دارد.
۳. ثبات ابعادی
چوبهای معمولی در برابر تغییرات دما و رطوبت دچار انقباض، انبساط و تاب برداشتن میشوند. اما ترمووود به دلیل فرآیند اصلاح حرارتی ثبات ابعادی بسیار بالاتری دارد.
۴. زیبایی ظاهری
رنگ ترمووود معمولاً قهوهای تیره و یکنواخت است که جلوهای بسیار زیبا و طبیعی به فضا میدهد. همچنین با استفاده از روغنهای مخصوص میتوان رنگ آن را تغییر داد.
۵. وزن کمتر
در اثر فرآیند حرارتی، رزینها و رطوبت چوب کاهش مییابد و در نتیجه وزن آن سبکتر میشود. این موضوع باعث سهولت در حمل و نصب میشود.
۶. دوستدار محیط زیست
از آنجا که در تولید ترمووود هیچ ماده شیمیایی استفاده نمیشود، این محصول کاملاً طبیعی و سازگار با محیط زیست است.
۷. عایق حرارتی مناسب
ترمووود نسبت به چوب معمولی هدایت حرارتی کمتری دارد و میتواند به عنوان یک عایق طبیعی در ساختمان عمل کند.
معایب ترمووود
با وجود مزایای فراوان، ترمووود نیز مانند هر متریال دیگری محدودیتهایی دارد.
قیمت بالاتر نسبت به چوب معمولی
به دلیل فرآیند تولید پیچیده، قیمت ترمووود از چوبهای معمولی بیشتر است.
کاهش مقاومت مکانیکی
فرآیند حرارتی ممکن است کمی از مقاومت مکانیکی چوب بکاهد. بنابراین در برخی سازههای سنگین باید با دقت استفاده شود.
نیاز به نگهداری
در صورت استفاده در فضای باز، بهتر است هر چند وقت یکبار با روغن مخصوص ترمووود پوشش داده شود.
انواع ترمووود
ترمووود به طور کلی در دو کلاس اصلی تولید میشود.
ترمووود Thermo-S
این نوع ترمووود بیشتر برای فضاهای داخلی استفاده میشود.
ویژگیها:
پایداری بالا مقاومت متوسط در برابر رطوبت مناسب برای دکوراسیون داخلی
ترمووود Thermo-D
این نوع دارای دوام بیشتری است و برای فضاهای خارجی مناسب است.
ویژگیها:
مقاومت بالا در برابر شرایط آب و هوایی مناسب برای نمای ساختمان مناسب برای دکینگ و فضای باز
کاربردهای ترمووود
ترمووود به دلیل ویژگیهای خاص خود کاربردهای بسیار گستردهای در معماری دارد.
نمای ساختمان
یکی از رایجترین کاربردهای ترمووود استفاده در نمای ساختمان است. نمای ترمووود علاوه بر زیبایی، مقاومت بسیار خوبی در برابر شرایط جوی دارد.
دکینگ
دکینگ به کفپوش چوبی فضای باز گفته میشود. ترمووود به دلیل مقاومت در برابر رطوبت گزینهای عالی برای دکینگ محسوب میشود.
کاربردهای دکینگ:
- تراس
- روف گاردن
- کنار استخر
- حیاط
- سونا
ترمووود به دلیل مقاومت در برابر حرارت و رطوبت برای ساخت سونای خشک بسیار مناسب است.
دیوارپوش داخلی
استفاده از ترمووود در طراحی داخلی باعث ایجاد حس گرما و طبیعت در فضا میشود.
سقف کاذب
در بسیاری از پروژههای مدرن از ترمووود برای سقفهای دکوراتیو استفاده میشود.
آلاچیق و پرگولا
ترمووود گزینهای مناسب برای ساخت سازههای فضای باز مانند: آلاچیق پرگولا سایبان است.
بهترین چوبها برای تولید ترمووود
معمولاً از چوب درختان زیر برای تولید ترمووود استفاده میشود:
چوب کاج
رایجترین نوع ترمووود از چوب کاج ساخته میشود. این چوب سبک، مقرون به صرفه و مقاوم است.
چوب اسپروس
چوبی با بافت زیبا و یکنواخت که برای مصارف مختلف مناسب است.
چوب زبان گنجشک
این نوع ترمووود بسیار مقاوم و زیبا است و معمولاً برای پروژههای لوکس استفاده میشود.
عوامل موثر بر قیمت ترمووود
قیمت ترمووود به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:
نوع چوب ضخامت و ابعاد کیفیت فرآیند ترمو کشور تولیدکننده
نوع پروفیل
به طور کلی ترمووودهای فنلاندی از باکیفیتترین انواع موجود در بازار هستند.
نحوه نگهداری از ترمووود
برای افزایش طول عمر ترمووود بهتر است نکات زیر رعایت شود:
استفاده از روغن مخصوص ترمووود
تمیز کردن سطح چوب به صورت دورهای
جلوگیری از تماس طولانی با آب
استفاده از پوشش محافظ UV
با رعایت این نکات عمر ترمووود میتواند بیش از ۳۰ سال باشد.
مقایسه ترمووود با چوب معمولی
در مقایسه با چوب معمولی، ترمووود مزایای زیادی دارد:
دوام بیشتر
مقاومت بهتر در برابر رطوبت
تغییر شکل کمتر
زیبایی ظاهری بهتر
به همین دلیل در بسیاری از پروژههای معماری جایگزین چوبهای معمولی شده است.
جمعبندی
ترمووود یکی از بهترین متریالهای طبیعی برای استفاده در معماری مدرن است. این چوب با استفاده از فرآیند حرارتی اصلاح شده و در نتیجه مقاومت، دوام و پایداری آن به طور قابل توجهی افزایش یافته است.
از مهمترین مزایای ترمووود میتوان به مقاومت در برابر رطوبت، دوام بالا، زیبایی طبیعی، وزن کم و سازگاری با محیط زیست اشاره کرد. به همین دلیل این متریال در بخشهای مختلف ساختمان مانند نمای بیرونی، دکینگ، دکوراسیون داخلی، سونا و فضای سبز کاربرد فراوانی دارد.
اگر به دنبال متریالی زیبا، طبیعی و بادوام برای پروژه ساختمانی خود هستید، ترمووود میتواند یکی از بهترین انتخابها باشد.
